‘Ô bloem der steden’. Bilderdijk en Leiden

Samenstelling: Rick Honings en André Bouwman

De volgende onderwerpen komen aan bod:

In het najaar van 1782 verliet Bilderdijk Leiden om advocaat te worden. Hij vestigde zich in Den Haag, waar de tegenstelling tussen patriotten en prinsgezinden de gemoederen in beweging bracht. De patriotten kregen met hun vrijkorpsen steeds meer de overhand. De jonge advocaat koos partij voor de prinsgezinden, en bekritiseerde de patriotten in parodieën en hekeldichten. Als orangistisch advocaat was Bilderdijk zeer succesvol; dankzij zijn vurige pleidooien wist hij vaak vrijspraak te bewerkstelligen voor vervolgde partijgenoten. Daardoor slaagde hij er weldra in een goede naam en een florerende praktijk op te bouwen. Toen het tij keerde, doordat de hertog van Brunswijk de orde ten gunste van Oranje kwam herstellen, trad Bilderdijk ook op als advocaat voor vervolgde patriotten. In 1795 werd hij verbannen, omdat hij weigerde het nieuwe (patriottische) bewind te steunen, door zich te beroepen op zijn eed van trouw aan het huis van Oranje.

5.1. J. Hulstkamp, Portret van Kaat Mossel. Naar Boon. Ets, 1786. [PK-P-Sin. 21655 suppl.]. ––  Door zijn glorieuze optreden in de Kaat Mossel-zaak in 1785 kreeg Bilderdijk nationale bekendheid. Catharina Mulder, zoals zij eigenlijk heette, werd vervolgd omdat zij in het openbaar haar oranjegezindheid had geuit. In 1787 werd ze vrijgesproken, na een preventieve hechtenis van meer dan drie jaar.
5.2. Anoniem, ‘De scheldnaam Kees, bij de patriotten voor een eernaam aangenomen’ (1787). Planodruk. [PLANOL 2 A 1: 25/72]. ––  Dit gedicht, toegeschreven aan Bilderdijk, hekelt de patriotten, die in de volksmond aangeduid werden als ‘Kezen’. Dit was een verwijzing naar Cornelis (Kees) de Gijselaar, voorman van de patriotten, die het verzet tegen stadhouder Willem V leidde.
5.3. Portret van de Leidse bakker Trago. Ets, ingekleurd, [ca. 1784]. [PLANOL 2 A 1: 25/35] ––  Bakker Trago leidde het verzet tegen een Leids vrijkorps in juni 1784. Op de achtergrond van deze prent staan drie andere bekende verdedigers van de prinsgezinde partij afgebeeld: Elie Luzac, Johannes le Francq van Berkhey en Willem Bilderdijk.

vorige pagina	volgende pagina