Bibliotheken Tentoonstellingen Komrij


Scripta Manent, maar niet altijd
Gerrit Komrij zestig jaar

Onno Blom & Kasper van Ommen

‘Eer zal men kakken in zijn hoed,’ dichtte Gerrit Komrij, ‘Dan dat ik u mijn ziel blootleg / En zeg wat ik thans lijden moet.’ In Het fabeldier dat Komrij heet wordt de ziel van de dichter, die bekend staat als de meester van de maskerade, voor het eerst blootgelegd. Aan de hand van een schat aan onbekend en ongepubliceerd materiaal, foto’s en brieven uit het persoonlijk archief van de schrijver beschrijft Onno Blom scherp en subtiel zijn leven.
  Gerrit Komrij werd op 30 maart 1944 geboren in het Winterswijk, ‘een
ophaalbrugdorp zonder ophaalbrug’, die een hevige liefde opvatte voor boeken en jongens. De jonge Gerrit vertrok zo snel als hij kon naar Amsterdam, waar hij zich in het volle leven stortte, en een tijdje in een bordeel woonde. Daar, in de grote stad, ontmoette hij Charles Hofman, ‘de mooiste jongen van Europa’, met wie hij tot op de dag van vandaag samenwoont als Oscar Wilde met Bosie.
  Al snel vestigde j zijn naam als begenadigd dichter en als genadeloze
polemist en criticus, als ‘waarlijk goddelijke hypocriet’. In 1984, nadat hij zich met een tomeloze werkdrift had gemanifesteerd als romancier, bloemlezer, columnist en toneelschrijver, ontvluchtte Komrij het benauwde vaderlandse literaire leven en emigreerde naar Portugal. Samen met Charles betrok hij een paradijslijk achttiende-eeuws paleis in de bergen van de afgelegen provincie Tras os Montes.
  Na vijf jaar werden beide heren na een grimmig conflict met de plaatselijke
 machthebbers uit het paradijs verdreven, en betrokken een hagelwit huis in Vila Pouca da Beira, een ‘niemandsdorp’ op een uur gaans van Coimbra. Voorgoed terugkeren naar Nederland, dat ‘reservaat van pekelharingen’, heeft Komrij geen moment overwogen. Zelfs niet nadat lezers hem in 2000 voor vijf jaar verkozen tot ‘Dichter des Vaderlands’. Er is maar één plek waar hij zich immer thuisvoelt: een land verzonnen in zijn hoofd, ‘een land vertrouwd met leugens en fantomen’.

Onno Blom is literair criticus voor De Standaard en Vrij Nederland en publicist. Blom is aangesteld als gastconservator van de tentoonstelling in het Letterkundig Museum over Gerrit Komrij.
 


Bibliofilie alom

Gerrit Komrij, Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten. Amsterdam, Uitgeverij De Arbeiderspers 1968.
  • Poëzie debuut van Komrij. [1230 F 31].
Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten.


Gerrit Komrij, Ik heb goddank twee goede longen. [Amsterdam, Meulenhoff  1971].
  • Deze bundel werd naar aanwijzingen van Joost van de Woestijne gezet uit de Monotype Modern Extended. Naast de gewone uitgave werden 10 Romeins genummerde exemplaren gedrukt die niet voor de handel zijn bestemd, alsmede 15 Arabisch genummerde exemplaren, met handtekening van de auteur. [20671 B 53].
Ik heb goddank twee goede longen.


Gerrit Komrij, Op de planken. Episodes uit het leven van de tragédienne Zizi Maelstrom en de toneelkunstenaars Sacha Culpepper. Amsterdam, C.J. Aarts 1973.
* Op de planken door ‘Lid van het College van Paniekverwekkers’ Komrij verscheen in een oplage van 50 exemplaren, bestemd voor de handel, Arabisch genummerd 1-50. Tevens bestaan er 15 gesigneerde exemplaren, bestemd voor de auteur en de uitgever, Romeins genummerd I-XV. Deze exemplaren bevatten een ets van Ch.L. Hofman: Een metamorfose van Louise Legrand. Bovendien werden nog enkele exemplaren, gemerkt H.C., in omloop gebracht. [20671 B 32].

Op de planken.


Gerrit Komrij. Capriccio. [Amsterdam], Sub Signo Libelli 1978.
  • Gedrukt in een oplage van 75 exemplaren waarvan de Romeins genummerde exemplaren I-XV zijn gedrukt door Ger Kleis op Zerkall-Bütten en zijn voorzien van een ets van Charles Hofman. De luxe exemplaren werden in halfperkament gebonden door Hans van der Horst. Bibliografie SSL 42. [20672 E 42: 2].
Capriccio.


Gerrit Komrij, Sing Sing. Utrecht, Salix Alba [1978].
  • Deze uitgave werd gedrukt in een oplage van 80 genummerde en gesigneerde exemplaren, waarvan 1-10 voorzien zijn van een ets van Eric Wittenberns. [20672 C 5: 12].
Sing Sing.


Geriit Komrij. Waarin de trein een nieuw jaar tegemoetsnelt, of Scripta Manent, maar niet altijd. Utrecht, salix Alba [1978].
  • Koppermaandaguitgave van Salix Alba gedrukt in een oplage van 100 genummerde exemplaren. [20672 C 5:3].
Waarin de trein een nieuw jaar tegemoetsnelt, of Scripta Manent, maar niet altijd.


Gerrit Komrij, Peper en zout. Raamsdonk, De Roofpers 1980.
  • Peper en zout is de tweede uitgave van de Roofpers. De tekst werd gedrukt in een oplage van 15 genummerde en gesigneerde exemplaren. [20672 C 8:6].
Peper en zout.


Gerrit Komrij en Joost Veerkamp, De os op de klokketoren. [Amsterdam], De Arbeiderspers [1981].
  • Van de eerste oplage van De os op de klokketoren werden 50 exemplaren genummerd 1-50, gesigneerd en voorzien van een ets van Joost Veerkamp. Deze uitgave werd tevens als relatiegeschenk t.g.v. de jaarwisseling 1981/82 van De Arbeiderspers en Drukkerij Nauta uitgebracht.[20671 B 9].
De os op de klokketoren.


Gerrit Komrij, Van de seconde die een eeuw wil zijn. [Amsterdam], Sub Signo Libelli 1982.
  • Plano met omslag gedrukt in een oplage van 9 exemplaren die alle werden genummerd en gesigneerd door de auteur. Jaarwisselingsgeschenk 1982/1983 van de margedrukker Sub Signo Libelli. Deze uitgave kwam niet in de handel. Bibliografie SSL 95a. [20081 H 5].
Van de seconde die een eeuw wil zijn.


Gerrit Komrij, De phoenix spreekt. [Amsterdam, Phoeinx editions 1982].
  • Uitgegeven als jaarwisselingsgeschenk 1982-1983 van Binderij Phoenix in een oplage van 125 exemplaren, genummerd 1-118 en I-VII. De Romeins genummerde exemplaren zijn voorzien van een ‘limp vellum’ omslag. De tekst werd gedrukt door Ser J.L. Prop te Terhorst. Deze uitgave kwam niet in de handel. [20672 D 7:5].
De phoenix spreekt.


Gerrit Komrij, Praag. [Rotterdam], Bébert [1983].
  • Praag werd gedruktin drie kleuren in een oplage van 85 exemplaren. De exemplaren A t/m J zijn hors commerce, de exemplaren I-XV zijn luxe edities in foudraal met een handgeschreven vers. Dit is een van de Arabisch genummerde en gesigneerde exemplaren. [20673 A 4: 4].
 


Gerrit Komrij, Twee toespraken. Antwerpen, Het Kanon 1983.
  • Roofdruk met de integrale teksten van twee ongebundelde toespraken, een voor de VPRO-radio en een in Paradiso te Amsterdam. De oplage bedraagt 30 genummerde exemplaren. [20672 D 1:15].
Twee toespraken.


Gerrit Komrij, De vampier en de grafdelver of: de Antiquaar als doodsheraut. [Amsterdam, Antiquariaat Willem Huijer 1984].
  • Deze tekst werd in opdracht van Antiquariaat Willem Huijer ter gelegenheid van midzomer 1984 gedrukt in een oplage van 100 exemplaren door de Sub Signo Libellipers. Bibliografie SSL nr. 118. [20672 E 118].
 


Gerrit Komrij. Lichaam en Geest (twee acrostichons). Bedum, Uitgeverij Exponent 1984.
  • Gedrukt in een oplage van 100 exemplaren; genummerd I-XXX (voor de auteur) en 1-70 (in de handel). [20673 A 1:5].
Lichaam en Geest (twee acrostichons).


Gerrit Komrij, Twee huizen. [Bedum], Exponent 1987.
  • Twee huizen is het dertiende deeltje uit de Eenheden-reeks. De oplage bedraagt 90 Arabische en 25 Romeins genummerde exemplaren. [20673 A 2:9].
Twee huizen.


Gerrit Komrij, En de visser, hij rustte voort. [Bedum], Exponent 1987.
  • Gedrukt in een oplage van 115 genummerde exemplaren, waarvan de nummers 1-35 zijn gebonden. De exemplaren genummerd 1-20 bevatten tevens een handgeschreven gedicht van de auteur. De uitgave bevat tevens het gedicht Visser van Ma Yuan door Lucebert [=Lubertus Jacobus Swaanswijk] [20673 A 2:9].
En de visser, hij rustte voort.


Gerrit Komrij, Dat heilig ontzag voor minder. [Bedum ], Exponent 1990.
  • Deze uitgave werd gedrukt in een oplage van 150 Arabische en 20 Romeins genummerde exemplaren, waarvan de nummers 1-30 zijn gebonden. De tekst is eerder verschenen op 1 maart 1989 in NRC-Handelsblad in de column ‘Een en ander’. [20676 E 11].
Dat heilig ontzag voor minder.


Gerrit Komrij, De man met vele gezichten. [Bedum], Exponent 1993.
  • Deze uitgave werd gedrukt in een oplage van 175 exemplaren, genummerd I-XXV en 1-150. De nummers 1-35 zijn gebonden en door de auteur gesigneerd.
    De man met vele gezichten  is eerder verschenen in NRC Handelsblad van 27 december 1991.[20676 D 31].
De man met vele gezichten.


Gerrit Komrij, Tequila sunrise. [Landgraaf], Herik 1998.
  • De gedichtencyclus Tequila sunrise werd verlucht met 1 litho en 11 tekeningen van Hans Giesen. De oplage bedraagt een eerste oplage van 299 door de auteur gesigneerde exemplaren. Dit is de tweede oplage van 299 exemplaren, die eveneens door de auteur werden gesigneerd. [Particuliere collectie].
Tequila sunrise.


Gerrit Komrij, De ontzetting van Kraaivanger. Leiden, Antiquariaat Klikspaan [1998].
  • Nieuwjaarsgeschenk voor de jaarswisseling 1998-1999 van het Leidse antiquariaat Klikspaan. De oplage bedraagt 300 genummerde exemplaren. [Particuliere collectie].
 De ontzetting van Kraaivanger.


Gerrit Komrij, De wederdienst. [Utrecht, Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst 1999].
  • Komrij schreef De wederdienst in opdracht van de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst te Utrecht. Het verhaal werd als onderdeel van het jaarverslag 1999 opgenomen. . [Particuliere collectie].
De wederdienst.


Gerrit Komrij, Luchtspiegelingen. Gedichten, voornamelijk elegisch. Amsterdam, De Bezige Bij 2001.
  • Nieuwjaarsgeschenk de jaarswisseling 2000-2001 van uitgeverij De Bezige Bij en Thomas Rap. De gedichten werden geselecteerd uit de bundel met dezelfde titel, die in februari 2001 is verschenen. De oplage bedraagt 1350 exemplaren. [Particuliere collectie].
  Luchtspiegelingen.


Gerrit Komrij, Kerstinkopen. [Amsterdam], Sebes & Van Gelderen Literair Agentschap [2002].
  • Nieuwjaarsgeschenk voor de jaarswisseling 2002-2003 van het Literair Agentschap Sebes & Van Gelderen in een oplage van 750 exemplaren. De tekst van Kertsinkopen werd eerder gepubliceerd in Playboy. [Particuliere collectie].
Kerstinkopen.


Gerrit Komrij en Onno Blom. De bibliotheekknecht & Bibliotheca de Estrela, Leiden, De Baaierd 2004.
  • In opdracht van de Universiteitsbibliotheek Leiden schreef Komrij een gedicht over de bibliotheek. Het essay van Onno Blom gaat over de bibliotheek van Komrij zelf. Van de opbrengst van het boekje zal een restauratieproject van de Universiteitsbibliotheek worden gefinancierd.
De bibliotheekknecht & Bibliotheca de Estrela


Academische bezigheden

Multatuli (=E. Douwes Dekker), Ideeën. Een keuze door Gerrit Komrij. Amsterdem, Uitgeverij De Arbeiderspers 1971 [1250 E 9].

Ideeën.


Oscar Wilde, De profundis. Vertaald door Gerrit Komrij. Amsterdam, Meulenhoff [1979].
  • Tweede druk van de vertaling van De profundis door Komrij. De foto op het omslag zou later als inspiratie worden gebruikt voor het omslag van het Gerrit Komrij nummer van Bzzlletin (april 1908). [Particuliere collectie].
De profundis.


Speellijst van het toneelstuk Het chemisch huwelijk. [1982].
  • Gedurende de maanden december 1982 en januari 1983 speelde het Zuidelijk Toneel Globe het stuk Het chemisch huwelijk, gebaseerd op Goethe’s roman Die Wahlverwandschaften. [Particuliere collectie].
Het chemisch huwelijk.


Gerrit Komrij, Aan een droom vol weelde ontstegen. Poëzie uit de Romantiek 1750-1850. Amsterdam, Meulenhoff [1982]. [1287 D 17].

Aan een droom vol weelde ontstegen.


Gerrit Komrij, Verzonken boeken. [Amsterdam, Uitgeverij De Arbeiderspers 1986].

  • Bundel met stukken over de herontdekking van romans uit de negentiende-eeuw. [1303 F 39].
Verzonken boeken.


Gerrit Komrij, Abele spelen. [Den Haag], SDU uitgeverij [1989].
  • Bewerking van de Middelnederlandse teksten van de abele spelen Esmoreit, Gloriant, Lanseloet van Denemarken en Van de winter en de zomer. Verder zijn de kluchten Lippijn, De busblazer, De heks en Rubben in deze bundel opgenomen. [1040 D 19].
Abele spelen.


Gerrit Komrij, Over de noodzaak van tuinieren. Huizinga-lezing 1990. Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker 1991.
  • Over de noodzaak van tuinieren is de tekst van de 19de Huizinga-lezing, die werd gehouden op vrijdag 7 december 1990 in de Pieterskerk te Leiden. De lezing wordt jaarlijks in samenwerking georganiseerd met de letterenfaculteit van de Universiteit Leiden, de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en NRC Handelsblad. [G 1701 1990].
Over de noodzaak van tuinieren.


Gerrit Komrij, De ondergang van her regenwoud. Over zekere leerstoel. Den Haag/Amsterdam, Stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde/Uitgeverij De Arbeiderspers 1993.
  • Op vrijdag 21 mei 1993 kreeg Komrij de P.C. Hooft-prijs voor beschouwend proza uitgereikt in het Letterkundig Museum te Den Haag. De uitgave verscheen in een oplage van 1600 exemplaren. [1181 A 14].
De ondergang van her regenwoud.


Gerrit Komrij, Kijken is bekeken worden. Uit de kelders van Het Stedelijk. Amsterdam/Antwerpen, Uitgeverij De Arbeiderspers [1996]. [1309 G 2].

Kijken is bekeken worden.


Gerrit Komrij, In liefde bloeyende. De Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de twintigste eeuw in 10 gedichten. Een voorproefje. Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker 1996.
  • ‘Vooruitboekje’ voor de bundel In liefde bloeyende (1998).  [1313 D 3].
In liefde bloeyende.


Gerrit Komrij, De Afrikaanse poëzie. 10 gedichten en een lexicon. Amsterdam. Uitgeverij Bert Bakker 1999.
  • Op 16 september 1999 werd de bundel De Afrikaanse poëzie in 1000 en enige gedichten aangeboden aan Elisabeth Eybers in het Groot Auditorium van het Academiegebouw te Leiden. Bij deze gelegenheid werden gedichten voorgedragen door Henk van Woerden en Tom Lanoye.
  De Afrikaanse poëzie. 10 gedichten en een lexicon.


Gerrit Komrij, (e.a.), Een plek om te lezen. [Den Haag, ProBiblio 1999]. [1312 G 10].

Een plek om te lezen.


Gerrit Komrij. De klopgeest. Amsterdam, De Bezige Bij 2001. [1345 C 31].

 De klopgeest.


Gerrit Komrij, Leesliefde in 100 & enige gedichten. [Amsterdam], De Bijenkorf [2002].
  • Ter gelegenheid van de Literaire Boekenmaand 2002 in de boekhandels van De Bijenkorf samengestelde bloemlezing van gedichten over boeken en lezen. [1345 F 26].
Leesliefde in 100 & enige gedichten.


Gerrit Komrij, Hebban olla vogala. De mooiste liefdesgedichten uit de Middeleeuwen. Amsterdam, Uitgeverij Bert Bakker, 2002. [1271 G 10].

Hebban olla vogala.


Gerrit Komrij, red. De drekpoëten. Uit het werk van Salomon van Rusting, Jan Goeree, Hermannus van den Burg en consorten. (De Sandwich-reeks nr. 2) Amsterdam, Uitgeverij 521 2002. [G1840, 2].

De drekpoëten.




vorige pagina